آدرس:

گیلان غرب کیلومتر 26 جاده قصر شیرین

تلفن:

09188346219-09186802060

زمین شناسی گیلسونایت در اکتشاف

زمین شناسی گیلسونایت در اکتشاف

 زمین شناسی گیلسونایت در اکتشاف معدن بیتومین

از نظر  زمین شناسی گیلسونایت، در ایران ،  همه معادن قیر طبیعی ، در زون زاگرس چین خورده قرار می گیرند و سازندهای زاگرس نظیر پابده ، گورپی ، آسماری و میشان ، میزبان کانی سازی گیلسونایت هستند .

 کانی سازی گیلسونایت ، عمدتاً در ساختارهای زمین شناسی نظیر تاقدیسها و همچنین کنتاکت سازندهای مختلف تشکیل می شود . مشابه نفت سنگهای مخزن ، سنگ منشأ و سنگپوش در معادن گیلسونیت نیز نقش ایفا می کنند . چنین به نظر می رسد که حضور گسلها در برخی از معادن ،  موجب فرار مواد نفتی سبک و برجای گذاشتن گیلسونیت در گسلها شده است .

 در آنالیز این ماده معدنی خاکستر (Ash ) مهمترین پارامتر کیفیتی گیلسونایت است ،  که گیلسونایت با کیفیت بالا دارای خاکستر به میزان کمتر از 10 درصد است .

 پارامترهای مهم دیگر میزان کربن ، هیدروژن ، نیتروژن و گوگرد هستند . متوسط خاکستر معادن گیلسونایت در ایران 15 درصد است .

در کشور ایران گیلسونایت ،  ماده معدنی نسبتاً کمیابی بوده ، که  باکیفیت ترین آن تنها در غرب ایران و شهرستان گیلان غرب وجود دارد و معدن قیر طبیعی  ماد یکی از این معادن می باشد .

همانگونه که ذکر گردید کانی سازی گیلسونیت در غرب ایران و از لحاظ زمین شناسی گیلسونایت ، در زون زاگرس چین خورده تشکیل شده اند .

 رویدادهای متعدد زمین شناختی مانند رسوبگذاری ، کوهزایی ، چین خوردگی در زون زاگرس سبب شده است که این بخش ایران از دیدگاه زمین شناسی اقتصادی از اهمیت خاصی برخوردار بوده است .

که در این  این میان ذخایر نفتی بیشترین اهمیت را دارا می باشند .  وجود تاقدیس های بزرگ با فرم زیگموئیدال ، از ویژگیهای این بخش زاگرس می باشد . 

درزه و شکستگی های موجود در این حوضه های نفتی گاهی باعث خروج مواد نفتی سبک و برجای ماندن مواد نفتی سنگین  (قیر ) در حوضه های نفتی شده و تشکیل معادن گیلسونایت را داده است .

زمین شناسی گیلسونایت و لایه های تشکیل دهنده آنبررسی زمین شناسی گیلسونایت:

از لحاظ زمین شناسی گیلسونایت ، اغلب معادن (معدن گیلسونایت ماد) در حوضه های نفتی و در گسل و شکستگیهای ایجاد شده اند . همچنین گاهی در ساختارهای چین خورده و همچنین در کنتاکت بین لایه های مختلف تشکیل شده است .

سنگ میزبان کانی سازی عمدتاً شامل واحدهای گچ و مارنی و رس می باشد . بنابراین از لحاظ لیتولوژیکی،  واحدهای گچ و مارن ،  حائز اهمیت می باشند ، از سوی دیگر تشکیل ذخایر گیلسونایت ،  اغلب محدود به گسل و شکستگیهای موجود در این سنگها است ،  و اهمیت ساختارهایی نظیر گسل ، شکستگی ، تاقدیس ، ناودیس در تجمع و نگهداری مواد نفتی امری نمایان  می باشد .

 این شکستگیهای حاوی گیلسونایت بیشتر ،  در روندهای W-E تا SE-NW مشاهده می شوند . بنابراین نقش ساختارها ، نوع ساختار ، روند آنها ، وجود گسل و شکستگیها در تشکیل کانی سازی از اهمیت بالایی برخوردار است .
در ایران سازندهای زمین شناسی مختلف نظیر گورپی و یا سازندهای مارنی و شیلی قدیمی تر از آنکه پتانسیل تولید مواد نفتی را دارا می باشند ،  به عنوان سنگ منشأ این ماده معدنی هستند و از سوی دیگر سازندهای گچی نظیر سازند گچساران و همچنین رس می توانند به عنوان سنگ پوش عمل کنند .

 همچنین تاقدیس و ناودیسهای پالنژدار ،  بهترین ساختارها جهت تجمع مواد نفتی می باشند . بنابراین با وجود سنگ مادر، سنگ مخزن، سنگ پوش و ساختارهای مناسب شرایط الزم برای تشکیل نفت ایجاد شده است .

از سوی دیگر وجود ساختارهای کششی چون گسلها و درزه ها باعث ایجاد شکستگی در سنگپوش، سنگ مخزن و همچنین تاقدیسها شده است .

 بنابراین مواد نفتی سبکتر مانند گاز و نفت از طریق گسل خارج شده و مواد نفتی سنگین مانند گیلسونایت درون گسلها و درزه های کششی جایگیری شده اند .

 بنابراین علاوه  بر نقش سازندهای مختلف در تشکیل حوضه نفتی ، نیروهای فشار و کششی  نیز در تشکیل کانی سازی دخالت داشته ، به طوری که نیروهای فشار دهنده ، باعث ایجاد تاقدیس و ناودیسها شده است و گسلها و نیروهای کششی،  عامل خروج مواد نفتی سبکتر و برجای گذاری گیلسونایت در فضای بین آنها بوده است .

كانی زایی گيلسونایت در ایران :

از نظر زمین شناسی گیلسونایت،در ایران معادن گیلسونایت به تعداد محدود در غرب کشور به ویژه در استان کرمانشاه یافت می شود .

 از لحاظ لیتولوژیکی تمامی این معادن میزبان سازندهای ذکرشده در زاگرس هستند .

 کانی سازی عمدتاً به شکل توده ای و توده های عدسی شکل در مرز واحدهای مارن و گچ و همچنین در گسل و شکستگیها و حتی فضا و حفره های کارستی رخ داده است ، که از این میان کانیسازی در کنتاکت واحد گچ و مارن  ، دارای بیشترین حجم ماده معدنی میباشداین معادن به شکل روباز و همچنین زیرزمینی استخراج می شوند .

مغزه گیری از نظر زمین شناسی گیلسونایت

نتیجه گیری :

با توجه به بررسیهای انجام شده مشخص می گردد که گیلسونایت به عنوان یک ماده معدنی کمیاب در ایران بوده و به دلیل ارزش بالای  اکتشا ف آن بسیار اهمیت دارد . حضور ساختارهای مهم زمین شناسی و همچنین سازندهای زمین شناسی گیلسونایت، مرتبط با آن در مراحل اولیه اکتشاف امری بسیار مهم است .

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Call Now Button